Amasya’nın ilçeleri arasında ekonomik güç açısından hangisi öne çıkıyor? Sanayi, istihdam, ticaret, tarım ve yatırım potansiyeli birlikte değerlendirildiğinde tablo dikkat çekiyor. İlçe bazında güncel ve resmî bir “kişi başına gelir” serisi yayımlanmadığı için ilçeleri doğrudan “şu kadar TL kazanıyor” şeklinde sıralamak mümkün değil. Ancak mevcut sosyoekonomik gelişmişlik araştırmaları ve ekonomik yapı göstergeleri, Amasya Merkez’in genel ekonomik çeşitlilikte, Merzifon’un ise sanayi ve üretim gücünde öne çıktığını gösteriyor.
Genel Ekonomik Güçte Amasya Merkez İlk Sırada
Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı’nın ilçelerin sosyoekonomik gelişmişlik düzeylerini karşılaştırdığı araştırmada Amasya Merkez, il sınırları içerisindeki ilçeler arasında en yüksek endeks değerine sahip yerleşim olarak görülüyor.
Araştırmada Amasya Merkez’in gelişmişlik endeksi 5,311, Merzifon’un ise 4,805 olarak hesaplanmıştı. Merkez bu göstergede Amasya’nın en gelişmiş ilçesi konumunda bulunurken, Merzifon hemen arkasından geliyor.
Amasya Merkez’in kamu hizmetleri, ticaret, sağlık, eğitim, turizm ve hizmet sektörlerinin yoğunlaşması nedeniyle ekonomik yapısı diğer ilçelere göre daha çeşitli.
Sanayinin Güçlü İsmi: Merzifon
Ancak konu fabrikalar, üretim, özel sektör istihdamı ve yeni sanayi yatırımları olduğunda Merzifon çok güçlü biçimde öne çıkıyor.
Geçmiş istihdam verileri bile bu farkı açıkça gösteriyor. OKA’nın sosyal analizinde kullanılan SGK verilerinde imalat sanayisinde çalışan kişi sayısı Amasya Merkez’de 4 bin 445 iken Merzifon’da 4 bin 796 olarak kaydedilmişti. Suluova’da ise 2 bin 377 kişi imalat sektöründe çalışıyordu.
Merzifon’un sanayi gücü sonraki yıllarda gerçekleştirilen OSB yatırımlarıyla daha da büyüdü. Amasya Valiliğinin yayımladığı verilere göre Merzifon OSB’de bir dönemde faaliyet gösteren 41 firmada yaklaşık 4 bin kişilik istihdam bulunuyordu.
Merzifon’un En Büyük Avantajı Konumu
Merzifon’u ekonomik açıdan farklılaştıran en önemli özelliklerden biri ulaşım.
İlçe, Karadeniz sahili ile İç Anadolu güzergâhlarının kesiştiği stratejik bir noktada bulunuyor. Merzifon Havalimanı’nın varlığı ve OSB’nin ana ulaşım güzergâhlarına yakınlığı da sanayi yatırımlarının ilçeyi tercih etmesinde avantaj sağlıyor. Amasya Valiliği de Merzifon’u verimli tarım arazileri, gelişen sanayisi ve ulaşım olanaklarıyla bir cazibe merkezi olarak tanımlıyor.
Bu nedenle “Amasya’da üretim ve sanayi açısından en güçlü ilçe hangisi?” sorusuna verilecek cevapların başında Merzifon geliyor.
Suluova Tarım, Hayvancılık ve Sanayiyle Güçlü
Ekonomik tabloda üçüncü önemli merkez ise Suluova.
Suluova’nın ekonomisini diğer ilçelerden ayıran nokta, tarım ve hayvancılığın sanayiyle birlikte yürütülmesi. İlçede hem Suluova OSB hem de Tarıma Dayalı İhtisas Besi Organize Sanayi Bölgesi bulunuyor.
Amasya Valiliği de 2026 yılında yaptığı değerlendirmede Suluova’nın önemli bir hayvancılık potansiyeline sahip olduğuna dikkat çekerek, tarıma dayalı sanayi ve diğer sektörlerde faaliyet gösteren fabrikaların ilçenin ekonomisine ve istihdamına önemli katkı sağladığını vurguladı.
Dolayısıyla Suluova, özellikle hayvancılık, tarımsal üretim ve tarıma dayalı sanayi açısından Amasya’nın ekonomik lokomotiflerinden biri.
Gümüşhacıköy ve Taşova’da Tarım Daha Belirleyici
Gümüşhacıköy ve Taşova’da ise ekonomik yapıda tarım, küçük işletmeler ve yerel ticaret daha belirgin bir konumda.
Amasya'nın geçmiş dönem sanayi planında esnaf ve sanatkâr odalarına kayıtlı üye sayıları Merkez’de 3 bin 913, Merzifon’da 2 bin 352, Suluova’da 1.482, Taşova’da 896, Gümüşhacıköy’de 776 ve Göynücek’te 350 olarak kaydedilmişti. Bu rakamlar güncel işletme sayısı olarak kullanılamasa da ilçelerin ekonomik ölçekleri arasındaki tarihsel farkı göstermesi bakımından dikkat çekici.
Taşova özellikle tarım, meyvecilik ve kırsal üretim potansiyeliyle; Gümüşhacıköy ise tarımın yanında küçük ve orta ölçekli işletmeleriyle ekonomiye katkı sağlıyor.
Göynücek ve Hamamözü Daha Küçük Ekonomiye Sahip
Nüfus ve ekonomik ölçek bakımından daha küçük olan Göynücek ve Hamamözü’nde tarım ve hayvancılık temel ekonomik faaliyetler arasında bulunuyor.
Sanayi ve büyük ölçekli ticari faaliyetlerin Merkez, Merzifon ve Suluova kadar yoğun olmaması, bu ilçelerin Amasya ekonomisindeki toplam ağırlığının daha sınırlı kalmasına neden oluyor.
Peki Amasya’nın Ekonomik Lideri Hangisi?
Mevcut veriler tek bir gelir sıralaması vermediği için kesin bir “en çok kazanan ilçe” ilan etmek yanıltıcı olur. Ancak ekonomik göstergeler farklı başlıklarda değerlendirildiğinde tablo şöyle okunabilir:
Genel sosyoekonomik gelişmişlik ve hizmetler: Amasya Merkez
Sanayi, üretim ve yatırım potansiyeli: Merzifon
Tarım, hayvancılık ve tarıma dayalı sanayi: Suluova
Tarımsal ve kırsal ekonomi: Taşova, Gümüşhacıköy, Göynücek ve Hamamözü
Özellikle Merzifon, sanayideki ağırlığı nedeniyle dikkat çekiyor. OSB yatırımları, ulaşım avantajı ve üretim altyapısı ilçenin Amasya ekonomisindeki konumunu güçlendiriyor. Amasya Merkez ise hizmet sektörü, kamu, ticaret ve diğer ekonomik faaliyetlerin bir araya gelmesi sayesinde genel gelişmişlik açısından öne çıkıyor.
Kısacası “Amasya’nın sanayi başkenti neresi?” denildiğinde Merzifon; “genel ekonomik ve sosyoekonomik merkez neresi?” denildiğinde ise Amasya Merkez öne çıkıyor.
