Türkiye’de tütün ve tütün ürünlerine karşı şimdiye kadar atılan en kapsamlı adımlardan biri için düğmeye basıldı. Sağlık Bakanlığı’nın desteklediği ve 41 maddeden oluşan yeni yasa taslağı, sigara kullanımını ve satışını köklü şekilde değiştirmeyi hedefliyor. Taslağın yasalaşması halinde Türkiye, 2040 yılı itibarıyla tamamen “tütünsüz nesil” hedefi doğrultusunda sigara, elektronik sigara ve benzeri ürünlerin üretim ve satışını tamamen sona erdirecek.
Yeni düzenleme kapsamında en dikkat çeken değişikliklerden biri, sosyal alanlarda sigara kullanımına getirilecek sınırlamalar oldu. Buna göre kafe, restoran ve pastane gibi işletmelerin açık alanlarında da sigara kullanımı ciddi şekilde kısıtlanacak. İşletmeler, toplam alanlarının yalnızca yüzde 10’unu sigara içme alanı olarak ayırabilecek. Ancak bu alanlarda yiyecek ve içecek servisi yapılmayacak ve çalışanların bu bölgelere girmesi yasaklanacak.
Taslakta yer alan bir diğer önemli düzenleme ise sigara satışlarında nakit para kullanımının kaldırılması oldu. Yeni sistemle birlikte sigara satın almak isteyen vatandaşlar ödemelerini yalnızca kredi kartı veya kimlik doğrulaması yapılan dijital sistemler üzerinden gerçekleştirebilecek. Bu uygulama ile özellikle 18 yaş altı bireylerin tütün ürünlerine erişiminin önlenmesi ve kayıt dışı satışın ortadan kaldırılması hedefleniyor.
Yeni düzenlemeyle birlikte cezai yaptırımlar da oldukça ağırlaştırılıyor. Kapalı ve açık alan yasaklarına uymayan bireylere 5 bin TL’ye kadar para cezası uygulanabilecek. Kuralları ihlal eden işletmeler ise 50 bin TL’den başlayan para cezaları ve faaliyet durdurma gibi yaptırımlarla karşı karşıya kalacak. Ayrıca yasaklı tarihten sonra tütün ürünlerinin satışını sürdüren kişi ve kuruluşlara 1 milyon TL ile 5 milyon TL arasında değişen cezalar verilmesi öngörülüyor.
Uzmanlar, bu düzenlemenin halk sağlığı açısından tarihi bir adım olacağını belirtirken, sigara kullanımının azaltılmasıyla birlikte sağlık harcamalarının da önemli ölçüde düşmesinin beklendiğini ifade ediyor. Avrupa Birliği hedefleriyle paralel olarak hazırlanan yasa taslağı, Türkiye’nin tütünle mücadelede yeni bir döneme gireceğinin sinyallerini veriyor.
Yasa taslağının yürürlüğe girmesi halinde Türkiye, 2040 yılına kadar kademeli olarak sigarayı hayatın dışına çıkararak sağlıklı bir toplum hedefi doğrultusunda önemli bir dönüşüm yaşayacak.
