Anahtar Parti Amasya İl Başkanı Aziz İbrahim Poyraz, Türkiye–Avrupa Birliği ilişkilerinde Gümrük Birliği’nin mevcut yapısının Türkiye açısından ciddi riskler barındırdığına dikkat çekerek, güncelleme yapılmaması halinde Türkiye’nin “açık pazar” konumuna sürükleneceğini ve oluşacak kayıpların geri döndürülemez hale geleceğini söyledi.
Türkiye–AB ilişkilerinin 60 yılı aşan geçmişine rağmen gelinen noktada ekonomik akıldan uzak, siyasileşmiş ve Türkiye aleyhine asimetrik işleyen bir yapı oluştuğunu belirten Poyraz, Gümrük Birliği’nin bu haliyle sürdürülebilir olmadığını vurguladı. Türkiye’nin Gümrük Birliği’ne taraf olmasına rağmen AB’nin ortak ticaret politikalarının belirlendiği karar mekanizmalarında yer almamasının büyük bir dengesizlik yarattığını ifade eden Poyraz, bu durumun Türkiye’yi “kural koyan değil, kural ithal eden” bir ülke konumuna ittiğini söyledi.
Poyraz, bu asimetrik yapının yıllardır Türkiye’nin rekabet gücünü ve pazarlık kapasitesini aşındırdığını, özellikle AB’nin üçüncü ülkelerle imzaladığı Serbest Ticaret Anlaşmaları’nın Türkiye’ye ticaret saptırıcı etki olarak geri döndüğünü dile getirdi. Türkiye’nin eş zamanlı taraf olamadığı bu anlaşmalar nedeniyle hem pazar kaybı yaşadığını hem de ciddi bir rekabet dezavantajıyla karşı karşıya kaldığını belirtti.
Gümrük Birliği’nin mevcut kapsamının günümüz ekonomisi için yetersiz kaldığını söyleyen Poyraz, sanayi ürünleriyle sınırlı yapının hizmetler, tarım, kamu alımları ve dijital ekonomi gibi alanları dışarıda bıraktığını kaydetti. Dünya ekonomisinin merkezinin hizmetler ve dijital ticarete kaydığını vurgulayan Poyraz, güncellenmeyen Gümrük Birliği yapısının Türkiye’nin yüksek katma değer üretme potansiyelini sınırladığını ifade etti.
AB ile ticaret hacminin yıllar içinde arttığını ancak avantajın giderek eridiğini belirten Poyraz, ihracatın ithalatı karşılama oranının gerilediğini ve dengenin Türkiye aleyhine bozulduğunu söyledi. Mevcut yapının Türkiye’nin lehine işlemediğini vurgulayan Poyraz, sürecin mutlaka yeniden ele alınması gerektiğini dile getirdi.
Vize engelleri ve hizmet sunumuna getirilen kısıtlamaların Gümrük Birliği’nin ruhuna aykırı olduğunu ifade eden Poyraz, bu durumun lojistik maliyetlerini artırdığını ve iş yapma kapasitesini zayıflattığını kaydetti. Ayrıca AB’nin Yeşil Mutabakat çerçevesinde getirdiği karbon düzenlemelerinin Türk firmalarına ilave yükler bindirdiğini belirten Poyraz, bu sürecin ortak finansman, geçiş süreleri ve teknoloji transferiyle dengelenmesi gerektiğini söyledi.
Brexit ve Rusya–Ukrayna savaşı sonrası AB’nin güvenlik eksenli bir sıkışma yaşadığını da dile getiren Poyraz, Türkiye’nin bu tabloda stratejik öneminin arttığını belirterek, Gümrük Birliği güncellemesinin güçlü bir diplomasiyle yeniden gündeme taşınması gerektiğini ifade etti. Anahtar Parti olarak yaklaşımlarının net olduğunu söyleyen Poyraz, “Hizmette rekabet, dengeleme siyasetine evet” mesajını verdi.
