Türkiye’de döner, sucuk ve pastırma başta olmak üzere et ürünlerinin üretim ve satışında yeni dönem başlıyor. Et ürünlerinde tüketicinin yanıltılmasının önüne geçilmesi ve ürün standartlarının daha açık hale getirilmesi amacıyla hazırlanan yeni kurallar, hem üreticileri hem de milyonlarca tüketiciyi yakından ilgilendiriyor.
Yeni düzenlemeyle dönerin içeriğinden satışta kullanılacak ürün adına kadar birçok başlıkta standartlar belirleniyor. Döner çeşitlerinin “yaprak döner”, “kıyma döner” veya “yaprak-kıyma döner” şeklinde tanımlanması öngörülürken, bazı dolgu maddelerinin kullanımına da izin verilmeyecek.
Dönerde İsim Karmaşası Sona Erecek
Yeni dönemin tüketici açısından en dikkat çekici değişikliklerinden biri dönerin satışa sunulma biçiminde olacak.
Dönerler hazırlanış biçimine göre “yaprak”, “kıyma” veya “yaprak-kıyma” olarak sınıflandırılacak. Böylelikle tüketicinin satın aldığı dönerin hangi üretim yöntemiyle hazırlandığını daha açık şekilde görmesi amaçlanıyor.
Daha önce Tarım ve Orman Bakanlığının hazırladığı mevzuat çalışmasında da bazı ürün tanımlarının daha anlaşılır hale getirilmesi ve ürün kriterlerinin güncellenmesi hedeflenmişti.
Fıstık, Peynir, Soya Ve Nişastaya İzin Yok
Döner üretiminde ürünün niteliğini değiştirebilecek bazı katkı ve dolgu malzemelerine yönelik de yeni kurallar getiriliyor.
Buna göre fıstık, peynir, soya ve nişasta gibi dolgu amacıyla kullanılabilecek bileşenlere izin verilmeyecek. Tütsüleme uygulaması da yasak kapsamında olacak.
Bu düzenlemeyle tüketicinin döner adı altında satın aldığı ürünün içeriğinin belirlenen et ürünü standartlarıyla uyumlu olması hedefleniyor.
Yağ, Tuz Ve Protein İçin Sınırlar Geliyor
Değişiklik yalnızca dönerin nasıl isimlendirileceğiyle sınırlı kalmıyor. Döner, sucuk ve pastırma gibi ürünlerin bileşim kriterlerinde de düzenlemeye gidiliyor.
Ürünlerde yağ, tuz ve protein oranlarına ilişkin kriterler uygulanacak. Böylece et ürünlerinin belirli standartlara uygun şekilde üretilmesi ve ürünler arasındaki içerik farklılıklarının kontrol altına alınması amaçlanıyor.
Tarım ve Orman Bakanlığının daha önce kamuoyuna açtığı et ürünleri tebliği çalışmasında da sucuk ve ısıl işlem görmüş sucuk gibi ürünlerde kriterlerin “toplam protein” üzerinden güncellenmesi planlanmıştı. Ayrıca kanatlı eti dönerindeki yağ oranının düşürülmesine yönelik düzenlemeler de gündeme getirilmişti.
İşletmelere 31 Mart 2027’ye Kadar Süre
Yeni kurallara uyum konusunda işletmelere geçiş süresi de tanınıyor.
Et ürünleri üreten ve piyasaya sunan işletmelerin 31 Mart 2027 tarihine kadar yeni düzenlemelere uyum sağlaması öngörülüyor.
Geçiş süreci özellikle üretim reçeteleri, ürün içerikleri ve satışta kullanılan ürün tanımları açısından işletmeleri yakından ilgilendirecek.
Tüketici Ne Aldığını Daha Açık Görecek
Döner satışında yapılacak sınıflandırma, tüketici açısından da önemli bir değişiklik anlamına geliyor. Vatandaşlar satın aldıkları ürünün yaprak etten mi, kıymadan mı yoksa her ikisinin karışımından mı hazırlandığını daha açık şekilde görebilecek.
Et ve et ürünleri mevzuatındaki güncellemelerin temel hedefleri arasında gıda güvenilirliğinin sağlanması, tüketicinin yanıltılmasının engellenmesi ve işletmeler arasında haksız rekabetin önlenmesi bulunuyor.
Yeni dönemle birlikte özellikle döner satışlarında ürün adı ve içeriği arasındaki uyum daha fazla önem kazanacak.
31 Mart 2027’ye kadar sürecek geçiş döneminin ardından döner, sucuk ve pastırma üretimi ile satışında yeni standartlar belirleyici olacak.
