Türkiye’de madeni para üretiminde önemli bir değişiklik yapıldı. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü, 2026 yılı başı itibarıyla 1 kuruş ve 5 kuruşluk madeni paraların basımını tamamen durdurduğunu duyurdu. Bu karar, son dönemde artan üretim maliyetleri ve düşük nominal değerli paraların günlük hayat kullanımındaki azalmasıyla alındı.
Üretim Maliyeti Nominal Değerin Çok Üstünde
Kurumun açıklamasına göre, 1 kuruş ve 5 kuruş gibi düşük değerli madeni paraların üretim maliyetleri, paraların üzerlerindeki ekonomik değerlerinin çok üzerine çıkmış durumda. Özellikle metal, enerji ve işçilik maliyetlerinin yükselmesi bu durumu daha belirgin hale getirdi. Bu nedenle Darphane, bu iki madeni paranın basımını durdurarak üretim politikasını gözden geçirdi.
Daha önce 2024 yılında 25 kuruşluk madeni paraların üretimi resmi olarak durdurulmuştu. Şimdi ise 1 ve 5 kuruşluk paralar da basım listesinden çıkarılarak düşük değerli birimlerin üretiminde köklü bir değişiklik yapıldı.
Yeni Üretim Planı: Hangi Paralar Basılacak?
2026 yılı itibarıyla Darphane yalnızca 5 TL, 1 TL, 50 kuruş ve 10 kuruş gibi daha yüksek nominal değerli madeni paraların basımını sürdürecek. Bu adım, hem üretim maliyetlerini kontrol altına almak hem de bozuk para arzını ekonomik gerçeklerle uyumlu hale getirmek amacıyla atıldı.
Ocak 2026 verilerine göre, 50 kuruşluktan yaklaşık 2 milyon 70 bin adet, 10 kuruştan ise 180 bin adet üretildi. Ayrıca Cumhuriyet’in 100. yılı anısına basılan 5 TL’lik madeni paralardan ocak ayında 10 milyon adet piyasaya sürüldü.
Kullanımdaki Değişim ve Gelecek Beklentileri
Bu karar, madeni para arzında daha önce de benzer adımlar atıldığını gösteriyor. Alt kuruşları temsil eden 25 kuruşluk paraların üretiminin durdurulması, bu trendin ilk işareti olmuştu. Şimdi 1 ve 5 kuruşun da üretim dışı bırakılması, bozuk para kullanımının fiilen azalmasının yanı sıra dijital ödeme alışkanlıklarının yaygınlaşmasının da bir yansıması olarak görülüyor.
Darphane yetkilileri, mevcut 1 ve 5 kuruş paraların tedavülde kullanılmaya devam edeceğini, ancak yeni üretim yapılmayacağı için zaman içinde dolaşımdan yavaşça çekilmelerinin beklendiğini belirtiyorlar. Bu durumun piyasa dinamiklerini ve günlük ödeme alışkanlıklarını nasıl etkileyeceği ise önümüzdeki dönemde daha netleşecek.
