Merzifon Ziraat Odası Başkanı Erkan Aktaş, 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü kapsamında yaptığı basın açıklamasında, gıda israfının yalnızca ekonomik bir kayıp değil, aynı zamanda çiftçinin emeğinin, doğal kaynakların ve ülkenin geleceğinin de boşa gitmesi anlamına geldiğini söyledi. Bu yıl dördüncüsü kutlanan Uluslararası Sıfır Atık Günü’nün temasının “Gıda İsrafı” olduğunu hatırlatan Aktaş, sıfır atık anlayışının günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline getirilmesi gerektiğini vurguladı.
Aktaş, gıdanın sofraya gelene kadar uzun ve zahmetli bir üretim sürecinden geçtiğini belirterek, toprağın hazırlanmasından hasada kadar geçen aşamalarda çiftçilerin iklim koşulları, maliyet artışları ve çeşitli risklerle mücadele ettiğini ifade etti. Bu nedenle israf edilen her gıdanın yalnızca bir ürün değil, aynı zamanda üretim sürecinin tamamının kaybı anlamına geldiğini kaydetti.
Dünya genelinde üretilen gıdanın yaklaşık yüzde 30 ila 35’inin israf edildiğine dikkat çeken Aktaş, bu miktarın yıllık yaklaşık 1,3 milyar tona ulaştığını söyledi. Gıda israfının küresel ekonomik karşılığının yaklaşık 1 trilyon dolar seviyesinde olduğuna işaret eden Aktaş, çevresel ve sosyal maliyetlerle birlikte bu rakamın 2,6 trilyon dolara kadar çıktığını belirtti.
Türkiye’de de tabloya dikkat çeken Aktaş, yıllık gıda israfının 18 ila 20 milyon ton civarında olduğunun değerlendirildiğini ifade etti. Özellikle ekmekte günlük yaklaşık 4,9 milyon adet kaybın yaşandığını belirten Aktaş, sebze ve meyvede ise yıllık 50 milyon tonu aşan üretimin yaklaşık 10 ila 13 milyon tonluk kısmının çeşitli aşamalarda israf edildiğini söyledi. Bu verilerin, üretim kapasitesi ile tüketim alışkanlıkları arasındaki dengenin henüz sağlıklı kurulamadığını ortaya koyduğunu dile getirdi.
Gıda israfının çoğu zaman bilinçli bir tercih değil, yanlış alışkanlıkların sonucu olarak ortaya çıktığını vurgulayan Aktaş, ihtiyaçtan fazla alışveriş yapılması, uygun saklama koşullarının sağlanamaması ve artan gıdaların değerlendirilmemesinin bu sorunu büyüttüğünü ifade etti. Ancak bireysel düzeyde alınabilecek basit önlemlerle israfın önemli ölçüde azaltılabileceğini söyledi.
Sıfır atık yaklaşımının sadece çevre politikası olarak değil, aynı zamanda bir yaşam disiplini olarak görülmesi gerektiğini belirten Aktaş, asıl hedefin atık oluştuktan sonra yönetmek değil, en başından atığın oluşmasını engellemek olduğunu ifade etti. İhtiyaç kadar tüketmenin, planlı hareket etmenin ve gıdayı bir değer olarak görmenin temel yaklaşım haline getirilmesi gerektiğini kaydetti.
Tarım sektörünün küresel ölçekte tatlı su kaynaklarının yaklaşık yüzde 70’ini kullandığını hatırlatan Aktaş, iklim değişikliği, kuraklık ve artan maliyetlerin üretim üzerindeki baskıyı her geçen gün artırdığını söyledi. Böyle bir dönemde üretilen gıdanın israf edilmesinin yalnızca bugünü değil, geleceği de tehdit eden ciddi bir risk olduğunu ifade etti.
Açıklamasında dikkat çeken bir mesaj da veren Aktaş, “Gıdayı korumak, üreticiyi korumaktır. Üreticiyi korumak ise, ülkenin geleceğini güvence altına almaktır” dedi. Gıdaya gösterilen özenin, üretime ve emeğe verilen değerin en açık göstergesi olduğunu belirten Aktaş, toplumun tüm kesimlerini daha bilinçli tüketim alışkanlıkları geliştirmeye davet etti.
Merzifon Ziraat Odası Başkanı Erkan Aktaş, açıklamasını Sıfır Atık Günü’nün farkındalığın artmasına katkı sağlaması temennisiyle tamamladı. Aktaş, gıdayı israf eden bir toplumun aslında kendi geleceğini tükettiğini belirterek, herkesin gıdaya ve emeğe daha güçlü bir sahiplenme duygusuyla yaklaşması gerektiğini söyledi.
