CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Amasya Suluova Şeker Fabrikası’nın yaklaşık 4 milyar 700 milyon liralık borç yükü altında olduğunu belirterek fabrikanın geleceğine ilişkin uyarılarda bulundu. Yüksek faiz ve enflasyonun fabrikayı ekonomik darboğaza sürüklediğini savunan Gürer, borçların yapılandırılması, faizlerin silinmesi ve şeker kotasının bir bölümünün TÜRKŞEKER’e devredilmesi çağrısı yaptı.
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Amasya’nın Suluova ilçesinde faaliyet gösteren şeker fabrikasının yaşadığı ekonomik sorunları gündeme taşıdı. Fabrikanın artan kredi borçları ve yüksek faiz yükü nedeniyle üretimini sürdürmekte zorlandığını belirten Gürer, yaşanan mali sıkıntıların yalnızca fabrikayı değil, pancar üreticilerini, hayvancılık sektörünü, çalışanları ve bölge ekonomisini de tehdit ettiğini söyledi.
“Fabrika 4,7 milyar liralık borç yükü altında”
Suluova Şeker Fabrikası’nın finansal durumuna ilişkin açıklamalarda bulunan Gürer, fabrikanın kamu bankalarına ve TÜRKŞEKER’e olan borçlarının ciddi boyutlara ulaştığını ifade etti.
Gürer, “Şirketin başta Halk Bankası olmak üzere kamu bankalarına 3 milyar 900 milyon lira, TÜRKŞEKER’e 840 milyon liraya yaklaşan kredi ve borç yükümlülüğü bulunmaktadır. Toplam borç tutarı 4 milyar 700 milyon lira civarındadır” dedi.
Fabrikanın 2023 yılına kadar kârlı bir kuruluş olduğunu belirten Gürer, yüksek faiz oranları ve enflasyon nedeniyle gelir-gider dengesinin bozulduğunu savundu.
Bazı dönemlerde faiz oranlarının yüzde 67’ye kadar yükseldiğini söyleyen Gürer, 2023 yılında bankalara ödenen faiz tutarının borç stokuna oranının yüzde 10 seviyesinde olduğunu, 2026 yılında ise bu oranın yüzde 46’ya ulaştığını ileri sürdü.
Gürer, aynı dönemde faiz ödemelerinin yaklaşık 24 kat, banka borçlarının ise 4,4 kat arttığını belirterek mevcut finansal yapının sürdürülebilir olmadığını ifade etti.
“70 bin ortağı bulunan fabrika bölge için hayati önemde”
Suluova Şeker Fabrikası’nın yalnızca şeker üretimi açısından değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Gürer, tesisin bölgesel tarım ve hayvancılık faaliyetlerine sağladığı katkılara dikkat çekti.
Gürer, Amasya, Samsun, Tokat ve Çorum illerini kapsayan 32 bölgede yaklaşık 70 bin ortağı bulunan kooperatif yapısının fabrikanın faaliyetlerinde önemli rol oynadığını söyledi.
Fabrikanın yıllık yaklaşık 80 bin ton şeker kotasına sahip olduğunu belirten Gürer, tesiste ayrıca yıllık 18 milyon litre kapasiteli etanol üretim tesisi bulunduğunu aktardı.
Fabrikanın yaklaşık 180 bin ton yaş küspe ve 35 bin ton melas üretimi gerçekleştirdiğini ifade eden Gürer, bu ürünlerin özellikle Orta ve Doğu Karadeniz’deki hayvancılık faaliyetleri açısından önem taşıdığını vurguladı.
“Şeker pancarı fiyatı üreticiyi memnun etmedi”
Türkiye’de 2026 yılında yaklaşık 22 milyon ton şeker pancarı üretimi beklendiğini belirten Gürer, bu üretimden 2 milyon 800 bin ton şeker elde edilmesinin öngörüldüğünü söyledi.
Şeker pancarı için açıklanan 3 bin 720 liralık alım fiyatının üreticilerin beklentilerini karşılamadığını savunan Gürer, fiyatın yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Gürer, alternatif tarım ürünleriyle rekabet, iklim koşulları ve üretim maliyetleri nedeniyle bazı çiftçilerin pancar üretiminden uzaklaşabildiğini belirtti.
Pancar ekim alanlarının daralmasının fabrikaların ham madde teminini ve şeker üretim kapasitesini olumsuz etkileyebileceğini dile getirdi.
Gürer’den 40 bin tonluk şeker kotası önerisi
Fabrikanın mali sorunlarının çözümü için somut adımlar atılması gerektiğini söyleyen Gürer, borçların yeniden yapılandırılmasını ve faiz yükünün hafifletilmesini istedi.
Gürer, “Şirketin borçlarının yapılandırılması, faizlerinin silinmesi, ek destek sağlanması ve borç yükümlülüklerinin indirilmesi yönünde bir çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır” dedi.
Yaklaşık 40 bin tonluk şeker kotasının TÜRKŞEKER’e devredilmesine imkân sağlayacak yasal düzenleme yapılmasını öneren Gürer, bu işlemden elde edilecek ekonomik değerin kamu borçlarına mahsup edilebileceğini belirtti.
Gürer, fabrikanın faaliyetlerini sürdürebilmesi ve kamu alacaklarının güvence altına alınması için hukuki ve mali bir çözüm geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
“Pancar üretimi azalırsa hayvancılık da zarar görür”
Şeker fabrikalarının yaşadığı sorunların tarımsal üretimin birçok alanını etkileyebileceğini belirten Gürer, fabrikanın ekonomik sıkıntılarının devam etmesi durumunda pancar ekim alanlarının daralabileceğini söyledi.
Gürer, üretimde yaşanabilecek düşüşlerin küspe ve melas miktarlarını da azaltabileceğine dikkat çekerek hayvancılık, nakliye, istihdam ve bölgesel ticaretin olumsuz etkilenebileceğini dile getirdi.
Şeker fabrikalarının üretim zincirinin önemli bir parçası olduğunu belirten Gürer, mali sorunların yalnızca işletme bilançosu üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini savundu.
“Sorunu Meclis gündemine taşıyacağız”
Suluova ziyaretinde fabrika yetkilileriyle görüştüklerini belirten Gürer, ilçedeki ziraat odası, ticaret ve sanayi odası, kırmızı et birliği temsilcileri ve işsiz kalan maden işçileriyle de temaslarda bulunduklarını aktardı.
Fabrikanın üretimini sürdürmek istediğini ancak borç ve faiz yükü nedeniyle ciddi sıkıntılar yaşadığını ifade eden Gürer, konunun Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşınacağını açıkladı.
Gürer, “Cumhuriyet Halk Partisi olarak Meclis araştırması önergesi verip sorunu Meclis gündemine de taşıyacağız” dedi.
Suluova Şeker Fabrikası başta olmak üzere ekonomik güçlük yaşayan şeker fabrikalarına yönelik destek ve yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiğini belirten Gürer, fabrikaların üretime devam edebilmesi için gerekli adımların gecikmeden atılmasını istedi.
