Merzifon Ziraat Odası Başkanı Erkan Aktaş, Haziran ayına ilişkin üretici-market fiyatları ile tarımsal girdi maliyetlerine yönelik değerlendirmelerde bulundu. Açıklanan veriler, üretici ile market rafları arasındaki fiyat farkının birçok üründe dikkat çekici seviyelere ulaştığını ortaya koydu.
Başkan Aktaş, Haziran ayında üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkının yüzde 379,3 ile elmada görüldüğünü belirtti. Elmayı yüzde 284,2 ile havuç, yüzde 283,5 ile çilek, yüzde 251,3 ile yeşil fasulye ve yüzde 246,9 ile kirazın takip ettiğini ifade etti.
Üreticide kilogramı 18 lira 75 kuruş olan elmanın markette 89 lira 87 kuruşa satıldığını söyleyen Aktaş, havucun 22 lira 50 kuruştan 86 lira 45 kuruşa, çileğin 43 liradan 164 lira 91 kuruşa, yeşil fasulyenin 46 lira 25 kuruştan 162 lira 45 kuruşa, kirazın ise 57 lira 50 kuruştan 199 lira 48 kuruşa kadar yükseldiğini kaydetti.
Haziran ayında markette fiyatı en fazla artan ürünün yüzde 81 ile çilek olduğunu belirten Aktaş, çileği havuç, kabak, kuru soğan ve patatesin izlediğini söyledi. Aynı dönemde markette fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 37,8 ile domates oldu. Domatesi karpuz, nohut, kuru üzüm ve yumurta takip etti.
Üretici cephesinde ise 30 ürünün 12'sinde fiyat artışı, 9'unda fiyat düşüşü yaşanırken, 9 üründe fiyat değişimi görülmedi. En büyük fiyat düşüşü yüzde 54,8 ile karpuzda gerçekleşirken, domates, limon, yeşil fasulye ve maydanoz da değer kaybeden ürünler arasında yer aldı. Buna karşılık üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 112,5 ile kabakta yaşandı. Kabakta görülen yükselişi havuç, patlıcan, sivri biber ve patates izledi.
Fiyat değişimlerinin nedenlerine de değinen Aktaş, seralarda sezonun sona yaklaşmasıyla kabak, patlıcan, sivri biber ve salatalık arzının azaldığını, bunun da fiyatları yukarı çektiğini söyledi. Domateste ise yayla bölgelerinde hasadın başlamasıyla arzın arttığını ve fiyatların gerilediğini ifade etti. Karpuzda hasat miktarının yükselmesi fiyatları düşürürken, limonda talep daralmasının etkili olduğu belirtildi. Yazlık patateste ise ilkbahar yağışlarının ürün kayıplarına yol açması nedeniyle arz azaldı ve fiyatlar yükseldi. Havuçta ise turizm sezonuyla birlikte talepte yaşanan artış fiyatlara yansıdı.
Başkan Aktaş, tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimlere de dikkat çekti. Haziran ayında Mayıs ayına göre 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 0,6, DAP gübresi ise yüzde 0,3 oranında zamlandı. Buna karşılık ÜRE gübresi yüzde 9, amonyum sülfat yüzde 4 ve amonyum nitrat gübresi yüzde 2,4 oranında geriledi.
Yıllık bazda ise amonyum sülfat gübresinde yüzde 77,9, amonyum nitratta yüzde 72,4, 20.20.0 kompoze gübresinde yüzde 46,1, DAP gübresinde yüzde 39,5 ve ÜRE gübresinde yüzde 12,2 artış yaşandığı açıklandı.
Hayvancılıkta kullanılan besi yemi fiyatı aylık yüzde 0,1, süt yemi ise yüzde 0,4 arttı. Son bir yılda besi yemindeki artış yüzde 30,9, süt yemindeki artış ise yüzde 29,2 olarak kaydedildi.
Tarımsal üretimin en önemli maliyet kalemlerinden elektrik fiyatlarının yıllık yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatlarının ise yüzde 27,8 yükseldiğini belirten Aktaş, mazot fiyatının Haziran ayında aylık bazda yüzde 2,7 gerilemesine rağmen geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 31,5 arttığını sözlerine ekledi.
